ÇAYKUR'da Tarihi Dönüşüm: Türkiye Varlık Fonu'ndan Ayrılık Kararı Rize'yi Nasıl Etkileyecek?

Rize için ekonomik ve sosyal anlamda büyük önem taşıyan Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR), Türkiye Varlık Fonu (TVF) bünyesindeki dört yıllık macerasının ardından kritik bir dönemeçte. AK Parti Rize İl Başkanı Yılmaz Katmer, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in Rize ziyaretinin ardından yaptığı açıklamada, ÇAYKUR’un Türkiye Varlık Fonu kapsamından çıkarılacağını müjdeledi. Bu kararın, ÇAYKUR’un küresel arenada daha rekabetçi bir yapıya kavuşması ve bürokratik engellerden arınarak daha hızlı hareket etmesi amacıyla alındığı belirtildi.

ÇAYKUR Neden Varlık Fonu'na Devredilmişti?

ÇAYKUR, 5 Şubat 2017 tarihinde alınan Bakanlar Kurulu kararıyla Türkiye Varlık Fonu’na devredilen önemli kamu kuruluşlarından biriydi. TVF'nin kuruluş amacı, kamuya ait varlıkları ekonomiye kazandırmak, dış kaynak sağlamak ve sermaye piyasalarına katkıda bulunmaktı. Ancak ÇAYKUR’un Varlık Fonu’na devrinin ardından, kurumun mali tablolarında ciddi zararlar görülmeye başlandı. Türkiye’de kişi başına en fazla çay tüketilen ülke olunmasına rağmen, ÇAYKUR’un TVF’ye devredildiği 2017 yılından itibaren artan zararlar kamuoyunda sıkça tartışma konusu oldu.

Varlık Fonu Süreci ve Mali Tablolara Yansımaları

ÇAYKUR, 2014, 2015 ve 2016 yıllarında kâr açıklarken, Varlık Fonu’na geçişle birlikte 2017’den itibaren sürekli zarar etmeye başladı. CHP Rize İl Başkanı Saltuk Deniz'in de belirttiği gibi, ÇAYKUR'un Varlık Fonu'na geçtikten sonra bankalara aşırı derecede borçlandırılması, bu zararların temel nedeni olarak gösterildi. 2017-2021 yılları arasındaki toplam zarar yaklaşık 2,6 milyar TL’ye ulaşırken, 2017-2025 dönemi için bugünkü değerle 30 milyar 565 milyon TL reel zarar beklendiği de dile getirildi. Yeniden Refah Partisi Pazar İlçe Başkanı Ali Kemal Bölükbaş, bu zararların hesabını kimin vereceğini sorarak, ÇAYKUR'un siyasi hesapların değil, üreticinin kurumu olması gerektiğini vurguladı.

💡 Önemli Detay: AK Parti Rize İl Başkanı Yılmaz Katmer, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile yaptığı görüşmede, ÇAYKUR’un özellikle soğuk çay markası Didi, su üretimi ve yeni Ar-Ge yatırımlarında bürokratik engeller ve Sayıştay mevzuatı nedeniyle serbest hareket edemediğini ifade etti. Bu durumun, ÇAYKUR'un Ar-Ge, inovasyon ve uluslararası rekabet gücünü artırmasını engellediği belirtildi. Bakan Şimşek'in bu talebi haklı bularak kabul etmesiyle, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi beklendiği kaydedildi.

Rize Ekonomisi ve Çay Üreticileri İçin Yeni Dönem

ÇAYKUR’un Türkiye Varlık Fonu kapsamından çıkarılma kararı, Rize ve bölge ekonomisi için derin etkiler yaratması beklenen tarihi bir adım olarak değerlendiriliyor. Bu ayrılıkla birlikte kurumun kendi kararlarını daha rahat alabilmesi, Ar-Ge ve inovasyon çalışmalarına hız vermesi, yeni yatırımlar yapması ve özellikle uluslararası pazarlarda daha etkin rol oynaması hedefleniyor. Yılmaz Katmer, Bakan Şimşek’in Rize ziyaretinde kredi borçlarının kapatılması noktasında sermaye artırımı talebini de görüştüklerini aktardı. Geçmişte yaşanan zararların Rize’deki çay üreticisi ve genel olarak millete yansıdığı göz önüne alındığında, bu yeni dönemin ÇAYKUR’un mali yapısını güçlendirerek üreticiye daha fazla destek sağlaması umuluyor.

Ayrıca, ÇAYKUR’un personel politikalarında da son dönemde önemli adımlar atıldı. 11 Temmuz 2026 tarihinde, ÇAYKUR bünyesinde görev yapan 150 mevsimlik işçinin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile sözleşmeli personel kadrosuna geçirildiği ve bu durumun Rize adına önemli bir kazanım olduğu AK Parti Rize İl Başkanı Yılmaz Katmer tarafından açıklanmıştı. Yine 21 Mayıs 2026 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan kararla, yaş çay yükleme işinde en az 90 gün çalışmış Rize’li hemşehrilerin noter kurası ile geçici işçi pozisyonlarına alınabileceği ve böylece bölgenin parasının bölgede kalacağı duyurulmuştu. Bu gelişmeler, ÇAYKUR'un sadece mali yapısında değil, istihdam ve yerel kalkınma politikalarında da daha aktif bir rol üstleneceğinin sinyallerini veriyor.