Rize Minibüsçüleri Çıkmazda: Yüksek Maliyetler ve Eski Araç Parkı Esnafı Sanayiden Çıkamıyor

Karadeniz'in incisi Rize'de, şehir içi ulaşımın bel kemiğini oluşturan minibüs esnafı, son dönemde yaşanan ekonomik zorluklar nedeniyle adeta sanayiden çıkamaz hale geldi. Akaryakıt fiyatlarındaki sürekli artış, araç bakım ve onarım maliyetlerindeki fahiş yükseliş ve bazı güzergahlarda yaşanan yolcu kapasitesi sorunları, esnafın iş yapamaz noktaya gelmesine yol açtı. Bu durum, Rize'nin toplu taşıma hizmet kalitesini de olumsuz etkiliyor.

Ekonomik Kıskaçta Minibüs Esnafı

Rize'de toplu taşıma sektöründe faaliyet gösteren minibüs esnafı, üç ana faktörün kıskacında bulunuyor: akaryakıt fiyatları, sanayi masrafları ve yolcu sayısı. CHP Rize İl Başkanı Muhittin Bayrak'ın 17 Ağustos 2026 tarihli açıklamasına göre, akaryakıt maliyetleri zaten esnafın belini bükmüş durumda. Bunun yanı sıra, araçların bakım ve onarım masrafları da rekor seviyelere ulaştı. Bayrak, "Artık sanayide bin liranın altında tek bir tamir, bakım işlemi bile kalmadı" ifadeleriyle durumun ciddiyetini gözler önüne serdi. Örneğin, Rize'deki oto motor tamiri fiyatları 700 TL ile 90.000 TL arasında değişirken, oto boya ustası ücretleri 2025 yılı için ortalama 5.400 TL ile 6.600 TL civarında seyretmektedir.

Alipaşa-Fener gibi uzun mesafeli ve yolcu sayısının yetersiz olduğu güzergahlarda ise araçlar ancak kendi masrafını karşılayabiliyor. Şoför çalıştıran esnaf ise günün sonunda eve ekmek götürmekte zorlanıyor. Bu durum, esnafın araçlarını yenilemesini imkansız hale getiriyor; Rize caddelerinde 10-15 yıllık yıpranmış araçlarla hizmet verilmeye çalışılıyor.

💡 Önemli Not: CHP Rize İl Başkanı Muhittin Bayrak, 17 Ağustos 2026 tarihinde yaptığı açıklamada, "Kimse durduk yere 15 yıllık araçla yolcu taşımak istemez; esnafımız dertli, çaresiz ve yetkililerden uzanacak bir yardım eli bekliyor" diyerek Rize'deki minibüs şoförlerinin içinde bulunduğu çıkmazı vurguladı.

Rize'nin Ulaşım İmajı ve Altyapı Sorunları

Minibüs esnafının içinde bulunduğu bu zor durum, sadece ekonomik değil, aynı zamanda kentin genel imajını da etkiliyor. Bayrak, Rizeli vatandaşların yazın kliması sağlıklı çalışan, modern ve konforlu araçlarla seyahat etmeyi sonuna kadar hak ettiğini belirterek, mevcut eski araç parkının "Sayın Cumhurbaşkanı'nın memleketi olan Rize'mize kesinlikle yakışmadığını" dile getirdi.

Şoför esnafının sanayiden çıkamamasının bir diğer önemli nedeni ise Rize'deki altyapı ve yol sorunları. Özellikle Sanayi Sitesi çevresindeki yolların durumu, araçların sürekli arıza yapmasına zemin hazırlıyor. 2022'de Karadeniz Gazetesi'nde yer alan bir habere göre, Rize'nin yeni sanayi sitesine sahil yolundan bağlantı sağlanamaması, esnafı ve müşterileri mağdur etmişti. Mayıs 2026'da ise Pazar ilçesindeki oto sanayi esnafı, belediyenin su hattı çalışması sonrası yolların bozuk bırakılmasından dolayı müşteri kaybı yaşadıklarını belirtmişti. Ayrıca, Rize merkeze bağlı Ekmekçiler Mahallesi'nde ve Isırlık Tabiat Parkı yolunda yaşanan bakımsızlık, araçların ön takımlarının dağılmasına ve sürücülerin ciddi tamir masraflarıyla karşılaşmasına neden oluyor.

Çözüm Yolları ve Yetkililere Çağrı

Muhittin Bayrak, Rize'deki toplu taşıma sorununun çözümü için acil eylem planı çağrısında bulundu. Bayrak'a göre, "faizsiz ve uzun vadeli kredi seferberliği" başlatılarak esnafın araçlarını yenilemesinin önü açılmalı. Bu sayede hem esnaf rahat bir nefes alacak hem de Rize halkı modern ve konforlu bir ulaşım hizmetine kavuşacak. Yerel yönetimlerin, sivil toplum kuruluşlarının ve ilgili bakanlıkların koordineli bir şekilde hareket etmesi, bu kronik sorunun üstesinden gelmek için büyük önem taşıyor. Rize Valisi, Rize Belediye Başkanı, Şoförler Cemiyeti ve Esnaf Odaları'nın bu konuda acil adımlar atması bekleniyor.