Rize'de Acı Bilanço: Doğal Afetler, Deniz Kazaları ve Tarımsal Tehditler Karşısında Alarm Zilleri Çalıyor

Karadeniz'in incisi Rize, son haftalarda peş peşe yaşanan elim olaylar ve süregelen çevresel tehditlerle sarsılıyor. Gazeteci Aytekin Kalender'in köşe yazısıyla gündeme taşıdığı konular, bölgede can ve mal güvenliğinin ne denli kritik bir mesele olduğunu gözler önüne seriyor. Özellikle Çayeli ilçesinde yaşanan boğulma vakası, kentin afet riskleri ve Amerikan beyaz kelebeğiyle mücadelesi, yetkililer ve vatandaşlar için acil eylem planlarının hayata geçirilmesi gerektiğinin altını çiziyor.

Çayeli Sahili'nde Yürek Burkan Olay ve Deniz Güvenliği Uyarısı

25 Ağustos 2026 tarihinde Rize'nin Çayeli ilçesine bağlı Büyüktaşhane Mahallesi sahilinde yaşanan elim bir olay, tüm Türkiye'yi yasa boğdu. Denize giren Ahmet Ertuğrul Önder (16) ve kardeşi Arif Kerem Önder (11) dalgalara kapılarak boğulma tehlikesi geçirdi. Sahildekiler tarafından kurtarılan Ahmet Ertuğrul Önder, kaldırıldığı hastanede yapılan tüm müdahalelere rağmen hayatını kaybederken, 11 yaşındaki Arif Kerem Önder'i arama çalışmaları başlatıldı.

🚨 Önemli Uyarı: Rize Valiliği ve Sahil Güvenlik Komutanlığı, özellikle yaz aylarında artan rip akıntıları ve şiddetli dalgalara karşı vatandaşları defalarca uyarmış, denize girerken azami dikkat gösterilmesi gerektiğini vurgulamıştır.

Gazeteci Aytekin Kalender, yaşanan bu trajedinin ardından yayımladığı yazısında, Karadeniz sahillerinin taşıdığı risklere dikkat çekerek, daha görünür uyarı sistemlerinin oluşturulması, bayrak uygulamasının yaygınlaştırılması ve yoğun dönemlerde cankurtaran görevlendirilmesinin hayati önem taşıdığını belirtti. Ayrıca, özellikle çocuklara yönelik sürekli bilinçlendirme çalışmalarının yapılması gerektiği vurgulandı.

Rize'nin Kronik Yarası: Sel ve Heyelan Tehdidi

Rize, coğrafi yapısı nedeniyle Türkiye'nin en yüksek afet riskine sahip illerinden biri konumunda. Dik yamaçları, derin vadileri ve yoğun yağış alan iklimi, kenti sık sık sel ve heyelanlarla karşı karşıya bırakıyor. Geçmişte yaşanan birçok felaket, bu gerçeği acı bir şekilde ortaya koydu.

• Temmuz 2021: Şiddetli yağışların tetiklediği sel ve heyelanlarda 6 kişi hayatını kaybetti, kent genelinde büyük çaplı hasar oluştu.
• Ağustos 2023: Çayeli ve Güneysu ilçelerinde metrekareye 206 kilogram yağış düşmesi sonucu meydana gelen taşkın ve heyelanlar, 6 milyon 406 bin 500 TL'yi aşan maddi zarara yol açtı. Bu olayda 151 çay üreticisinin 92,85 dekar çay bahçesi zarar görürken, 39 konut tedbir amacıyla boşaltıldı.
• Eylül 2025: Metrekareye 355 kilogram yağış düşen sağanak sonrası oluşan sel ve heyelanlarda kentin maddi hasarı 1,2 milyar TL'ye ulaştı.

Kalender, yazısında İl Afet Risk Azaltma Planı (İRAP) 2027-2031 dönemine değinerek, planların hazırlanmasının ötesinde, etkin bir şekilde uygulanmasının önemini vurguladı. Uzmanlar, heyelan potansiyeli taşıyan arazilerde çay tarımı yapılırken yoğun gübrelemenin toprağı kayganlaştırabileceği uyarısında bulunurken, vatandaşların arazilerindeki çatlakları ve yapısal bozuklukları AFAD'a bildirmeleri ve drenaj kanalları oluşturmaları gerektiğini belirtiyor.

Çay Bahçelerinin Sessiz Düşmanı: Amerikan Beyaz Kelebeğiyle Mücadele

Rize'nin ekonomisinin temel taşı olan çay tarımı, son yıllarda Amerikan beyaz kelebeği (Hyphantria cunea) zararlısının tehdidi altında. Bu haşere, çay ve fındık başta olmak üzere bölgenin stratejik tarım ürünlerine ciddi zararlar veriyor.

Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü ve Rize İl Tarım ve Orman Müdürlüğü koordinasyonunda, Amerikan beyaz kelebeğiyle topyekûn mücadele çalışmaları başlatıldı. Bu kapsamda alınan önlemler şunlar:

Bu çok yönlü tehditler karşısında Rize'nin geleceği için sadece yetkililerin değil, her bir vatandaşın sorumluluk alması ve uyarıları dikkate alması büyük önem taşıyor. Gazeteci Kalender'in de ifade ettiği gibi, denizin şakası yok, afetlerin bahanesi olmaz; tedbirin de mazereti olmamalıdır.