Rize'de Atık Poşetler Geleneksel Dokuma Tezgahında Sanat Eserine Dönüşüyor: Bilgenur Güngör'den Çevreye İlham Veren Katkı

Rize’nin Çayeli ilçesinde yaşayan ve Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından ‘Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı’ unvanıyla onurlandırılan Bilgenur Güngör, hem doğayı koruyor hem de kadim bir geleneği modern bir yaklaşımla sürdürüyor. Güngör, çevre kirliliğine neden olan plastik poşetleri, mısır kabuklarını ve tekstil atıklarını, atalarından devraldığı geleneksel dokuma tezgahında eşsiz el sanatları eserlerine dönüştürüyor.

Gelenekten Geri Dönüşüme Köprü Kuran Ellerdeki Sanat

Bilgenur Güngör'ün yaklaşık on yıldır sürdürdüğü bu yenilikçi çalışma, Rize’nin zengin dokuma kültürü olan Rize bezi (Feretiko) geleneğini sıfır atık felsefesiyle birleştiriyor. Dokumacı usta, doğada gördüğü plastik atıkların kendisini derinden etkilemesi üzerine bu malzemeleri nasıl değerlendirebileceğini düşünerek yola çıkmış. Bu süreçte 84 yaşındaki annesi de poşet şeritlerini birleştirme konusunda kendisine destek oluyor, böylece aile geleneği nesiller arası bir dayanışma ile devam ediyor.

Poşetlerden Sanata: Ürün Çeşitliliği ve Süreç

Güngör, marketlerden toplanan plastik poşetleri yaklaşık bir santimetre genişliğinde şeritler halinde kesiyor ve ardından bu şeritleri iplik haline getiriyor. Daha sonra bu geri dönüştürülmüş iplikler, pamuk çözgülerle birleştirilerek geleneksel dokuma tezgahında kilim, çanta, seccade, yaygı, piknik setleri, plaj malzemeleri ve hatta giysilere dönüşüyor. Bu ürünler sadece estetik olmakla kalmıyor, aynı zamanda dayanıklı ve çamaşır makinesinde yıkanabilir özellikleriyle de dikkat çekiyor. Bilgenur Güngör, “Atmadan önce düşün” sloganıyla yürüttüğü çalışmalarla, herkesin elindeki atık malzemeyi değerlendirebileceği mesajını veriyor.

💡 Önemli Not: Bilgenur Güngör'ün geri dönüştürülmüş malzemelerden ürettiği ürünler, hem çevresel sürdürülebilirliğe katkı sağlıyor hem de her biri el yapımı ve farklı olduğu için alıcılar tarafından kişiye özel ve eşsiz bulunuyor. Bu durum, ürünlerin ekonomik değerini de artırıyor.

Rize'nin Sıfır Atık Vizyonuna Yerel Katkı

Bilgenur Güngör’ün bu örnek çalışması, Rize’de son yıllarda hız kazanan ‘Sıfır Atık Projesi’ ve çevre bilinci kampanyalarıyla da örtüşüyor. Rize Valiliği ve Rize Belediyesi öncülüğünde yürütülen projeler kapsamında, 2026 yılı Şubat ayında düzenlenen Rize Çalıştayı Sonuç Konferansı’nda yerel sorunlar ve uygulanabilir yol haritaları kamuoyuyla paylaşılmıştı. Rize Belediye Başkanı Rahmi Metin, kentte günlük 250 tonun üzerinde çöp çıktığını belirtirken, Vali İhsan Selim Baydaş ise özellikle Huser, Elevit ve Handüzü yaylalarının pilot yayla olarak belirlendiğini ve COP31’e kadar somut adımlar atılacağını duyurmuştu.

Çevresel Farkındalık ve Ekonomik Değer

Güngör'ün atölyesi, Çayeli Halk Eğitim Merkezi ve Çayeli Belediyesi bünyesinde faaliyet gösteriyor, bu da projenin yerel yönetimler tarafından desteklendiğini gösteriyor. Bu tür girişimler, hem çevre sorunlarına karşı somut çözümler sunuyor hem de kadınların ekonomik hayata katılımına destek oluyor. Bilgenur Güngör'ün ürünleri farklı şehirlerdeki etkinliklerde sergilenerek satışa sunuluyor ve büyük ilgi görüyor. Bu sayede atıklar sadece dönüştürülmekle kalmıyor, aynı zamanda Rize'nin geleneksel el sanatlarına modern ve çevreci bir yorum katılarak yeni bir ekonomik değer yaratılıyor.