Rize'de İkinci Sürgün Yaş Çay Alımları Hız Kesmeden Sürüyor: Üreticiden 'Fiyat' ve 'Kota' İsyanı

Doğu Karadeniz'in kalbi Rize'de, Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR) tarafından 8 Temmuz 2026 tarihinde başlatılan ikinci sürgün yaş çay alım kampanyası tüm hızıyla devam ediyor. Birinci sürgünün 28 Haziran'da tamamlanmasının ardından kapılarını yeniden açan ÇAYKUR fabrikaları, yoğun mesai harcayarak üreticilerden gelen yaş çayları işlemeye aralıksız devam ediyor. Kampanyanın başından bu yana geçen süreçte, 1 Ağustos 2026 itibarıyla çay müstahsillerinden toplam 169 bin ton yaş çay alımı gerçekleştirildi.

ÇAYKUR Genel Müdürlüğü, 49 fabrikasında tam kapasiteyle sürdürülen alımlarda, özellikle makineli hasat oranlarının yüksek olması nedeniyle dönemsel yoğunluklar yaşandığını belirtiyor. Kurum yetkilileri, üreticilerin acele etmeden, çay bahçelerindeki ürünlerin tazeliğini koruyarak hasat yapmalarını tavsiye ediyor ve hiçbir üreticinin çayının bahçede kalmayacağını vurguluyor.

Üreticiden Gelen Sesler: Mağduriyetler ve Talepler

Ancak, alım süreci sorunsuz ilerlemiyor. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 2026 yılı için kilogram başına 35 TL olarak belirlenen yaş çay alım fiyatı, üreticiler arasında büyük tepkilere yol açtı. Rize'nin Fındıklı ilçesinde kurulan Fındıklı Çay Üreticileri Meclisi ve CHP Rize İl Başkanı Saltuk Deniz başta olmak üzere birçok kesim, maliyetlerin artışına dikkat çekerek en az 40-45 TL'lik bir fiyat talebinde bulunuyor. Üreticiler, “1 kilo çayla 2 ekmek bile alamıyoruz, çayı dereye dökeceğiz” diyerek yaşadıkları ekonomik çıkmazı dile getiriyor.

ÇAYKUR'un özellikle birinci sürgünde uyguladığı kota ve kontenjan sistemleri, alım merkezlerinde uzun kuyruklara ve yoğunluklara neden oldu. Bu durum, 205 bin çay üreticisini zor durumda bırakarak ürünlerini devletin açıkladığı fiyatın altında, 25 TL gibi çok daha düşük fiyatlarla özel sektöre satmak zorunda kalmalarına yol açtı. Çayın tarlada uzun süre beklemesi ise kalitesini olumsuz etkileyerek üreticinin zararını daha da artırıyor.

💡 Önemli Not: Çay üreticilerinin temel talepleri arasında, açıklanan taban fiyatın altında alım yapılmasını yasaklayacak ve özel sektörün fiyat politikasını denetleyecek kapsamlı bir "Çay Kanunu"nun çıkarılması yer alıyor. Ayrıca, gübre ve çapalama gibi girdi maliyetlerine destekleme bedellerinin geri getirilmesi de sıkça dile getirilen talepler arasında.

Rakamsal Verilerle İkinci Sürgün ve Genel Durum (2026)

Sektörün Geleceği ve Beklentiler

Rize ekonomisinin ve kültürel dokusunun vazgeçilmez bir parçası olan çay üretimi, sadece fiyat ve kota sorunlarıyla değil, aynı zamanda artan işçilik maliyetleri ve gençlerin üretimden uzaklaşması gibi yapısal problemlerle de karşı karşıya. Gazeteci-yazar Abdullah Uzun, "Çayın Geleceği Alarm Veriyor" başlıklı yazısında, yabancı iş gücüne bağımlılığın ve sürdürülebilir politikaların eksikliğinin sektör için ciddi riskler oluşturduğunu belirtiyor. Yaklaşık 800 bin dekarlık alanda ve 200 bin üretici tarafından yapılan çay tarımının geleceği, alınacak acil ve kapsayıcı kararlara bağlı. Üreticiler, devletin çay politikalarında "milli ürün" vurgusu yaparak daha adil ve destekleyici bir yaklaşım sergilemesini bekliyor.