Rize'nin Ulaşım Devi Projeleri Tamamlanırken: Stratejik Yol Haritası ve Eksik Demir İpekyolu Tartışması

Karadeniz'in incisi Rize, son yıllarda hayata geçirilen devasa altyapı projeleriyle bölgesel ve uluslararası ulaşım ağının önemli bir düğüm noktası haline geldi. Ancak gazeteci Aytekin Kalender'in "Liman Var, Havalimanı Var, Ovit Var: Peki Rize’nin Yol Haritası Var Mı?" başlıklı çarpıcı yazısıyla gündeme taşıdığı Rize'nin ulaşım ve altyapı stratejisi, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu'nun son ziyaretleri ve önemli açıklamalarıyla birlikte yeniden mercek altına alındı. Kentin devasa projeleri birbirini tamamlarken, bölgesel ve uluslararası ticarette kilit rol oynaması hedeflenen İyidere Lojistik Limanı'nın demiryolu bağlantısının hala belirsizliğini koruması, Rize'nin gelecekteki konumlanışı açısından ciddi soruları beraberinde getiriyor.

Rize'nin Stratejik Kalbi: İyidere Lojistik Limanı ve Eksik Demir İpekyolu

Karadeniz'in en büyük lojistik üslerinden biri olmayı hedefleyen Rize İyidere Lojistik Limanı, 2026 yılında hizmete açılması planlanıyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Liman'ın Kafkas ve Orta Doğu ülkeleri arasındaki potansiyel trafikten kaynaklanacak kombine taşımacılık zincirinin aktarma merkezi olacağını belirtirken, yıllık 13 milyon ton kapasite ve 100 bin araçlık Ro-Ro ile 100 bin TEU konteyner elleçleme kapasitesiyle bölge için hayati önem taşıdığını vurguluyor. Şubat 2026 itibarıyla ana mendirek inşaatında yüzde 98'lik taş dolgu ilerlemesi kaydedildiği ve üst yapısının Ağustos 2026'da tamamlanacağı açıklandı. Ancak, limanı Erzurum üzerinden Doğu Anadolu, Kafkasya ve Orta Asya'ya bağlayacak stratejik Rize-Erzurum Demiryolu Projesi'nin henüz hayata geçirilmemiş olması, lojistik camiasında ve Rize kamuoyunda büyük bir beklenti ve endişe yaratıyor.

Ovit Tüneli ve Rize-Artvin Havalimanı: Tamamlanan Mega Yapılar

Rize'nin ulaşım ağındaki diğer iki önemli sütun olan Ovit Tüneli ve Rize-Artvin Havalimanı, bölgenin erişilebilirliğini ve ticari potansiyelini önemli ölçüde artırdı. 2018 yılında hizmete giren 14,3 kilometrelik Ovit Tüneli, Rize'yi Erzurum'a bağlayan İkizdere-İspir yolundaki kış kesintilerini ortadan kaldırarak yıllık 15,5 milyon lira tasarruf sağlıyor. Deniz dolgusu üzerine inşa edilen Rize-Artvin Havalimanı ise Mayıs 2022'de açılışından bu yana bölgesel turizm ve ulaşım hareketliliğinde kritik bir rol oynamaya devam ediyor. 2026 yılının ilk üç ayında 294 binin üzerinde yolcuya hizmet vererek geçen yıla göre yüzde 30'luk bir artış kaydetti.

Şehir İçi Dönüşüm ve Raylı Sistem Hayali

Rize kent merkezindeki yaşam kalitesini artırmaya yönelik önemli bir adım olarak, AK Parti Rize Milletvekili Muhammed Avcı, Karadeniz Sahil Yolu üzerindeki viyadüklerin kaldırılarak yer altına alınacağını ve şehrin denizle bütünleşeceğini müjdeledi. Mayıs 2026'da proje ihalesi gerçekleştirilen bu devasa yatırımın, Derepazarı'ndan Limanköy'e kadar uzanması ve Rize'nin çehresini değiştirmesi bekleniyor. Şehir içi trafikteki yoğunluğu azaltma ve ulaşımı modernleştirme vizyonuyla, Rize'de hafif raylı sistem projesi de yeniden gündeme geldi. Özellikle Şehir Hastanesi'nin tamamlanmasıyla artacak trafik ve insan yoğunluğunu hafifletmek amacıyla Alipaşa ile Şehir Hastanesi arasında bir hafif raylı sistem önerisi, Rize Ticaret ve Sanayi Odası (RTSO) Yüksek İstişare Kurulu toplantılarında ele alınıyor. Daha önce Rize Belediye Başkanı Rahmi Metin de uzun vadede hafif raylı sistemin fizibilite çalışmalarının yapılabileceğini belirtmişti.

Rize'nin Geleceği İçin Stratejik Vizyon: Kalender'den Acil Çağrı

Gazeteci Aytekin Kalender, Rize'nin sahip olduğu bu devasa altyapı yatırımlarına rağmen, geleceğe yönelik bütüncül bir "yol haritası"nın eksikliğine dikkat çekiyor. Kalender, kentlerin trafik tamamen kilitlendikten sonra çözüm aramak yerine, ulaşım altyapısını yıllar öncesinden planlaması gerektiğini savunuyor. Özellikle Rize-Artvin Havalimanı ile İyidere arasındaki potansiyel nüfus ve trafik hareketliliği göz önüne alındığında, hızlı toplu taşıma veya raylı sistem projelerinin şimdiden planlanması gerektiğini vurguluyor. Bu bağlamda, Rize-Erzurum demiryolu hattının akıbeti ve İyidere Lojistik Limanı'nın tam kapasiteyle işleyebilmesi için demiryolu bağlantısının önemi, şehrin ekonomik ve stratejik geleceği açısından hayati bir mesele olarak önümüzde duruyor.

💡 Stratejik Bağlantı Uyarısı: Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu'nun Rize ziyaretleri öncesinde ve sonrasında dahi, İyidere Lojistik Limanı'nın uluslararası rekabette tam potansiyeline ulaşması için kritik öneme sahip Rize-Erzurum Demiryolu Projesi'nin somut bir plan veya takvime sahip olmaması, Rize'nin lojistik merkezi olma hedefi önünde büyük bir soru işareti olarak duruyor.