Çayda Büyük Skandal: Rize Menşeli Marka Dahil Birçok Çayda Gıda Boyası Tespit Edildi, Tüketici Sağlığı Alarmda!

Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda güvenliği denetimlerini sıkılaştırarak halk sağlığını tehdit eden ürünleri ifşa etmeye devam ediyor. Son güncellemelerde, günlük hayatta sıkça tüketilen siyah çay markalarının laboratuvar analizlerinde insan sağlığını doğrudan tehlikeye atan, gıdada kullanımı yasak renklendirici kimyasal boyaların bulunduğu belirlendi. Bu skandal, çayın başkenti Rize'yi de yakından ilgilendiriyor.

Bakanlık Hileli Çayları Duyurdu: Hangi Markalar Listede?

2 Temmuz ve 3 Temmuz 2026 tarihli güncel duyurularına göre Tarım ve Orman Bakanlığı, "Taklit veya Tağşiş Yapılan Gıdalar" ve "Sağlığı Tehlikeye Düşürecek Gıdalar" listelerine yeni çay markalarını ekledi. Yapılan denetimler sonucunda:

• Kravatlı Çay (Siyah çay): Sakaoğlu Grup Pazarlama (Fahrettin Saka) tarafından İstanbul'un Kadıköy ilçesinde piyasaya sunulan 07 parti numaralı siyah çayda gıdada kullanımına izin verilmeyen boya tespit edildi.
• Victoria (Siyah çay): Akbar Çay Gıda Tekstil Nakliyat Petrol Sanayi ve Ticaret tarafından Mardin'in Artuklu ilçesi merkezli üretilen 45 parti numaralı Victoria marka siyah çayda da mevzuata aykırı şekilde gıda boyası kullanıldığı belirlendi.

Rize'den Gelen Kara Haber: Ada Çay da Hedefte

Haziran 2026'da yapılan bir diğer açıklamayla, çay sektörünün kalbi Rize'den de üzücü bir haber geldi. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 18 Haziran 2026 tarihli listesinde, Rize'nin Güneysu ilçesinde faaliyet gösteren Ada Çay Sanayi'nin piyasaya sunduğu "Behiç Çay Export Siyah Çay" ürününün demlik poşet çaylarında yasaklı kimyasal boya tespit edildi. Bu durum, çay üretimiyle özdeşleşen Rize için büyük bir hayal kırıklığı ve endişe kaynağı oldu.

Ayrıca, Samsun'un Tekkeköy ilçesinde üretilen Tirebolu Çaysan'a ait “Elmas Gold” markalı siyah çay ile Dimsam, Ayder Timya ve Çay Zamanı markalı ürünlerde de benzer uygunsuzluklar saptandı.

💡 Önemli Not: Uzmanlar, düşük kaliteli veya bayat çayları gizlemek ve çayın sıcak suda anında koyu bir dem rengi vermesini sağlamak amacıyla bu yasa dışı yöntemlere başvurulduğunu belirtiyor. Gıdalarda kullanımı yasak olan kimyasal boyaların insan sağlığı için ciddi riskler taşıdığı, hatta zehirlenme tehlikesi oluşturabileceği konusunda uyarılarda bulunuluyor.

Rize Ziraat Odası'ndan Çarpıcı Uyarılar ve Yerel Yansımalar

Rize Ziraat Odası Başkanı Bünyamin Arslan, Aralık 2025'te yaptığı açıklamalarla "boyalı çay" tehlikesine dikkat çekmişti. Arslan, Türkiye'deki restoranların %60-70'inde boyalı çay kullanıldığını gözlemlediklerini belirterek, Rize'deki çay fabrikaları dışında, il dışında kurulan paketleme tesislerinde ne olduğu belli olmayan çayların harmanlanarak boya katılmasıyla bir sektör haline geldiğini ifade etti.

Başkan Arslan, çay atıklarının granül hale getirilip boya katılarak "Su kat sat" yöntemiyle piyasaya sürüldüğünü, bu sayede çayın saatlerce demli görünmesinin sağlandığını ve tadının değişmediğini vurguladı. Bu durumun, 205 bin üreticisi olan ve 1 milyon aileyi ilgilendiren çay tarımı için büyük bir tehdit oluşturduğunu, raflarda çok fazla görünmeyen demlik poşet çaylar aracılığıyla denetimden kaçabildiğini dile getirdi.

Tüketici Sağlığı ve Sektör Güvenliği Tehlikede

Yasaklı gıda boyalarının kullanımı, sadece tüketici sağlığını tehdit etmekle kalmıyor, aynı zamanda Rize çayının ulusal ve uluslararası alandaki güvenilirliğine de büyük zarar veriyor. Gerçek Rize çayı üreticileri ve dürüst esnaf, bu tür hileli uygulamalar nedeniyle haksız rekabetle karşı karşıya kalıyor ve sektörün itibarı zedeleniyor. Rizeli vatandaşlar ve sektör temsilcileri, çaya boya katan firmaları “Rize'ye ve çaya ihanet etmekle” suçlayarak sert tepki gösteriyor.

Denetimler Sürecek, Vatandaş Dikkatli Olmalı

Tarım ve Orman Bakanlığı, halk sağlığını korumak amacıyla denetimlerini aralıksız sürdüreceğini ve uygunsuzluk tespit edilen ürünleri kamuoyuyla paylaşmaya devam edeceğini bildirdi. Tüketicilerin gıda ürünlerini satın alırken etiket bilgilerine dikkat etmeleri, soğuk suya atıldığında hemen rengini salan çaylardan uzak durmaları ve Bakanlığın resmi internet sitesi üzerinden güncel listeleri takip etmeleri büyük önem taşıyor. Şüpheli durumlar için Alo 174 Gıda Hattı üzerinden ihbarda bulunulabilir.