ÇAYKUR İkinci Sürgün Yaş Çay Alımlarında Rekor Kırıyor: Rize'de Üreticinin Umudu ve Endişesi Bir Arada

Rize ve çevresindeki çay üreticileri için yılın en kritik dönemlerinden biri olan yaş çay hasadında, Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR) ikinci sürgün alımlarında adeta rekor kırıyor. ÇAYKUR, günlük işleme kapasitesini aşarak yüksek tonajlarda yaş çay alımı gerçekleştirirken, 2026 yılı için belirlenen 35 TL'lik taban fiyat üreticinin yüzünü güldürmeyi hedefliyor. Ancak, özellikle alım merkezlerinde yaşanan yoğunluk ve uygulanan kota/kontenjan politikaları, çay üreticilerinin bazı kesimlerinde derin endişeleri de beraberinde getiriyor.

İkinci Sürgünde Rekor Alımlar ve Kapasite Artışı

ÇAYKUR, 8 Temmuz 2026 tarihinde başlayan ikinci sürgün yaş çay alımlarında yoğun bir tempoda çalışıyor. Kurum, 19 Temmuz 2026 tarihinde 9.450 ton yaş çay alımı yaparak günlük 9.250 tonluk işleme kapasitesinin üzerine çıktı. İkinci sürgün döneminin başından bu yana alınan toplam yaş çay miktarı ise 75 bin ton barajına ulaştı. Artvin'den Giresun'a kadar uzanan geniş bir coğrafyadaki toplam 49 fabrikasıyla tam kapasite hizmet veren ÇAYKUR, üreticilerin çaylarını sorunsuz bir şekilde alabilmek için tüm personelini teyakkuz halinde tuttuğunu belirtiyor. Bu yıl için ortalama 823 bin ton yaş çay alımı hedeflendiği açıklandı.

ÇAYKUR Genel Müdürü Yusuf Ziya Alim, daha önce yaptığı açıklamalarda, çayın en iyi bekleme yerinin bahçe olduğunu vurgulayarak, toplanan çayın 24 saat içinde işlenmesi gerektiğini belirtmişti. Kurum, üreticileri acele etmemeye ve hasat planlamalarını alım limitleri ile randevu sistemine uygun yapmaya çağırıyor.

💡 Önemli Not: ÇAYKUR, 2026 yılı yaş çay alım fiyatını kilogram başına 35 TL olarak belirlemiştir. Bu fiyat, 2025 yılındaki 25,44 TL ve 2024 yılındaki 19 TL'lik fiyatlara göre önemli bir artışı temsil etmektedir. Ancak özel sektörün bazı bölgelerde çayı taban fiyatın altında, 25 TL gibi rakamlarla alması, üreticiler arasında mağduriyete yol açmaktadır.

Açıklanan Fiyat ve Üretici Beklentileri

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 13 Mayıs 2026 tarihinde açıklanan 2026 yılı yaş çay alım fiyatı, kilogram başına 35 lira olarak belirlenerek üreticilere umut verdi. Bu fiyat artışı, çay üreticilerinin artan maliyetler karşısında bir nebze olsun nefes almasını sağlamayı amaçlıyor. Geçtiğimiz yıllarda olduğu gibi, ÇAYKUR'un bu fiyatla piyasayı regüle etmesi ve özel sektörün de bu fiyatın altında alım yapmasını engellemesi bekleniyor. Ancak Rize, Artvin, Trabzon, Giresun ve Ordu illerindeki yaklaşık 200 bin çay üreticisinin gözü, devletin bu fiyatı sahada ne kadar kararlılıkla uygulayacağında.

Saha Gerçeği: Kota ve Kontenjan Tepkileri Dinmiyor

Rize'de çay hasadının başlamasıyla birlikte, ÇAYKUR'un uyguladığı kota ve kontenjan sistemleri üreticiler arasında ciddi tepkilere neden oldu. Özellikle birinci sürgün döneminde yaşanan yığılmalar ve alım kısıtlamaları, birçok üreticinin topladığı çayı ÇAYKUR'a satamayıp, devletin belirlediği taban fiyatın altında, 25 TL gibi düşük fiyatlarla özel sektöre vermek zorunda kalmasına yol açtı. Üreticiler, alım merkezlerinde saatlerce beklediklerini ve kota nedeniyle çaylarını tam kapasite toplayamadıklarını belirterek, bu durumun ikinci ve üçüncü hasat dönemlerini de olumsuz etkilediğini ifade ediyorlar. Rize Ticaret Borsası Başkanı Mehmet Erdoğan da 2025 yılında yaşanan zirai don olayları ve makineli tarımın yanlış uygulanması sonucu rekoltede %20'lik bir düşüş yaşandığını ve sektörün finansal dar boğazda olduğunu dile getirmişti.

ÇAYKUR'dan Güvence ve Çağrı

ÇAYKUR yönetimi, üreticilerin mağduriyet yaşamaması için her türlü önlemi aldığını ve alım süreçlerinin planlandığı şekilde kesintisiz devam ettiğini belirtiyor. Yapılan açıklamalarda, bölgesel yoğunluğun oluştuğu noktalardaki alım limitlerinin, kaos ortamının oluşmasını engellemeyi ve üreticileri korumayı amaçladığı vurgulanıyor. ÇAYKUR, üreticilerden çayın değerinin düşürülmesine fırsat vermeden, alım limitleri ve randevu sistemine riayet etmelerini, acele etmeyerek çaylarını taze bir şekilde bahçelerde bekletmelerini istiyor. Kurum, her zaman üreticinin yanında olduğunu ve hiçbir üreticinin ekonomik anlamda zarar görmesine müsaade etmeyeceğini yineliyor.

Çay Alım Fiyatları Son Üç Yıl Karşılaştırması