Karadeniz'in Yaratıcı Zekası Ayılara Geçit Vermedi: Rize'de Kovana 'Asansörlü' Koruma!

Doğu Karadeniz'in eşsiz doğasında arıcılıkla geçimini sağlayan üreticiler, yaban hayatının, özellikle de ayıların kovanlara yönelik bitmek bilmeyen saldırılarıyla mücadele ediyor. Bu zorlu mücadelede, Rize'nin Çayeli ilçesinden Halil İbrahim Saruhan (63), 'Karadeniz zekası' olarak nitelendirilebilecek dahi bir çözümle adından söz ettirdi. Saruhan, defalarca ayılar tarafından parçalanan kovanlarını korumak için, evinin dış cephesine kurduğu 5 metrelik platforma taşıyarak, kendi tasarladığı asansörlü bir sistemle bal üretimini güvence altına aldı.

Ayı Tehdidi: Karadeniz Arıcılığının Kanayan Yarası

Doğu Karadeniz Bölgesi'nde, özellikle yüksek kesimlerde kış uykusundan uyanan ayılar, yiyecek arayışıyla yerleşim yerlerine inerek arı kovanları için ciddi bir tehdit oluşturuyor. Ayılar, sadece balı değil, aynı zamanda yüksek protein kaynağı olan arı larvaları ve polenleri de hedef alarak kovanlara büyük zarar veriyor. Bu durum, bölgedeki arıcılar için hem ekonomik kayıplara yol açıyor hem de üretim süreçlerini aksatıyor. Daha önce Rize'nin Çayeli ilçesi Yanıkköy'de ayı tehdidinin halk sağlığını tehdit etmesi üzerine sürek avı kararı dahi alınmıştı.

💡 Önemli Not: Uzmanlar, ayı saldırılarına karşı elektrikli çit sistemleri, kovan platformları ve ses-ışık sistemleri gibi modern caydırıcı yöntemlerin yanı sıra, geleneksel 'arı evleri'nin de etkili olabileceğini belirtiyor. Ancak Halil İbrahim Saruhan'ın geliştirdiği 'asansörlü sistem', bu çözümler arasında benzersiz bir yer ediniyor.

Çayeli'nden Yükselen Dahiyane Çözüm: Asansörlü Kovanlar

Rize'nin Çayeli ilçesine bağlı Büyükköy beldesinde yaşayan Halil İbrahim Saruhan, kovanları defalarca ayı saldırısına uğrayınca bu soruna kalıcı bir çözüm bulmak için kolları sıvadı. Saruhan, üç katlı evinin dış cephesine kurduğu ahşap bir platforma kovanlarını yerleştirdi. Bu platforma ulaşmak için ise daha önce oğlunun sağlık durumu nedeniyle yaptığı yük asansörünü geliştirdi. Kovanlara güvenli bir şekilde ulaşımını sağlayan bu sistem sayesinde Saruhan, hem kovan bakımlarını kolaylıkla yapabiliyor hem de ballarını ayıların ulaşamayacağı bir yüksekliğe taşıyarak koruma altına alıyor.

Yaratıcılık ve Zorlu Doğa Koşullarına Karşı Direnç

Saruhan'ın bu sıra dışı çözümü, “Karadeniz insanının pratik zekâsı” olarak yorumlanıyor. Arıcılığın emek isteyen bir uğraş olduğunu belirten Saruhan, “Buralarda koyacak yer yoktu. Ayı gelip 2 sefer peteklerimi yedi, kovanlara hasar verdi. Bu nedenle böyle bir sistem düşündüm” diyerek çözüm arayışının nedenini açıkladı. Bu yöntem, bölgedeki diğer arıcılara da ilham kaynağı olurken, doğanın zorlu koşullarına karşı geliştirilen yaratıcı ve yerel çözümlerin ne denli önemli olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Rize İl Tarım ve Orman Müdürlüğü gibi kurumlar da bölgedeki tarımsal faaliyetlere destek sağlamakta, ancak yaban hayatı ile mücadelede arıcıların kişisel çabaları da büyük önem taşımaktadır.