Rize Limanı'nın Geleceği Belirsiz: 2027 İhalesi ve Kapatılma Endişesi Bölge Ekonomisini Tedirgin Ediyor

Karadeniz'in stratejik öneme sahip limanlarından Rize Limanı, kritik bir dönemeçte. Mevcut işletme hakkı sözleşmesinin 2027 yılında sona erecek olması, limanın yeniden ihaleye çıkmasını gündeme getirirken, RİPORT Rize Liman Yönetim Kurulu Başkanı Asım Çillioğlu'ndan Rize kamuoyunu ve iş dünyasını yakından ilgilendiren önemli uyarılar geldi. Çillioğlu, limanın kapatılacağı yönündeki spekülasyonların bölge ekonomisi için telafisi güç zararlar doğurabileceğine dikkat çekti.

Rize Limanı'nın Yükselen Değeri ve Tarihsel Gelişimi

Rize Limanı, Osmanlı dönemine uzanan köklü bir geçmişe sahip olup, 1997 yılında özelleştirilerek RİPORT Rize Limanı İşletmesi Yatırım A.Ş.'ye 30 yıllığına devredildi. Bu özelleştirme süreciyle birlikte liman, yıllık 15-17 bin ton olan elleçleme potansiyelini zaman içinde yaklaşık 350 bin tona çıkarmayı başardı. Eskiden sadece bin tonluk gemilere hizmet verebilen liman, yapılan yatırımlarla günümüzde 50 bin tonluk gemilerin dahi elleçlenebildiği modern bir tesise dönüştü. Asım Çillioğlu, Rize Limanı ile Ovit Tüneli'nin bölgenin lojistik altyapısı için vazgeçilmez unsurlar olduğunu her fırsatta vurguluyor.

2027: Bir Dönüm Noktası ve Olası Riskler

Mevcut işletme sözleşmesinin 2027'de sona erecek olması, yeni bir ihale sürecini kaçınılmaz kılıyor. Ancak bu durum, limanın geleceğine dair endişeleri de beraberinde getiriyor. Çillioğlu, liman işletmeciliğinin uzun vadeli bilgi, birikim ve sermaye gerektirdiğini belirterek, işletme hakkı sözleşmelerindeki belirsizlik ve kısa sürelerin yeni yatırım iştahını kırdığını ifade ediyor. Yüksek teknoloji ve pahalı liman ekipmanlarının yenilenebilmesi için en az 49 yıl süreli işletme hakları ve kamu destekli uzun vadeli krediler sağlanması gerektiğini savunuyor.

💡 Önemli Uyarı: RİPORT Rize Liman Yönetim Kurulu Başkanı Asım Çillioğlu, Rize Limanı'nın 2027'de yeniden ihaleye çıkacak olmasından ziyade, limanın kapatılacağı yönündeki söylemlerin Rize'ye ciddi kayıplar yaşatabileceği konusunda uyarılarda bulundu. Bu tür söylentilerin bölgenin ekonomik geleceği için büyük risk taşıdığı belirtiliyor.

İyidere Lojistik Limanı ve Rize'nin Gelecek Vizyonu

Rize'nin lojistik kapasitesini daha da ileriye taşıyacak bir diğer önemli proje ise Rize İyidere Lojistik Limanı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Rize şehir merkezine 20, Trabzon şehir merkezine 50 kilometre mesafede bulunan bu yeni limanın Karadeniz havzasında büyük tonajlı gemilere hizmet verecek modern bir üs olacağını açıkladı. Proje tamamlandığında; yıllık 3 milyon ton genel kargo, 8 milyon ton dökme yük, 100 bin TEU konteyner ve 100 bin araç Ro-Ro kapasitesine sahip olacak. Bakan Uraloğlu, limanın 2026'nın üçüncü çeyreğinde tamamlanmasını hedeflediklerini bildirse de, İstanbul Milletvekili Hasan Karal gibi bazı siyasiler, limanın açılış tarihinin defalarca revize edildiğine dikkat çekerek projedeki tutarsızlıklara ve gecikmelere değindi. Rize Valisi Kemal Çeber, İyidere Lojistik Limanı'nın bölge ticaretine yılda 200 milyon dolar, yan istihdama ise 450 milyon dolar katkı sağlayacağını ve tam kapasiteyle faaliyete geçtiğinde 20 bin kişiye istihdam alanı yaratacağını öngörüyor.

Bölgesel Lojistikte Entegrasyon ve Uzmanlaşma Modeli

Rize Limanı ve yeni İyidere Lojistik Limanı, Karadeniz Bölgesi'nin lojistik haritasını yeniden şekillendirme potansiyeli taşıyor. Çillioğlu'nun belirttiği gibi, İyidere Lojistik Merkezi'nin faaliyete geçmesiyle Rize'nin lojistik açıdan çok farklı bir konuma ulaşacağı ve firmaların kendi alanlarında uzmanlaşacakları bir modelin oluşabileceği öngörülüyor. Bu entegre yaklaşım, Karadeniz ve Doğu Anadolu'dan gelen ticari yüklerin Karadeniz'e kıyısı olan ülkelere ve Avrupa'ya taşınmasında kilit rol oynayacak, aynı zamanda İran'ın kuzey eyaletlerinin ithalat sürelerini önemli ölçüde kısaltarak bölgeyi uluslararası ticaret yollarının stratejik bir parçası haline getirecektir.

Rize Limanı Kapasite ve Hedefleri:

• Mevcut Rize Limanı (RİPORT): Başlangıç 15-17 bin ton/yıl, mevcut 350 bin ton/yıl elleçleme kapasitesi.
• Rize İyidere Lojistik Limanı (Hedeflenen): 3 milyon ton genel kargo/yıl, 8 milyon ton dökme yük/yıl, 100 bin TEU konteyner/yıl, 100 bin araç Ro-Ro/yıl.