Rize'de Çay Hasadında Büyük Kriz: İşçi Yevmiyeleri Üreticileri İkiye Böldü, Fahiş Fiyat Uyarısı!

Rize’de 2026 yaş çay sezonunun ikinci sürgün alımları devam ederken, Karadeniz Bölgesi’ndeki ziraat odalarının belirlediği tavsiye niteliğindeki işçi ücretleri ile sahadaki gerçek uygulamalar arasında büyük bir uçurum oluştu. Bu durum, çay üreticilerini ve mevsimlik işçileri karşı karşıya getirirken, sektördeki fiyat kargaşası derinleşiyor. Artan maliyetler ve manipülatif fiyatlandırmalar, bölgenin en önemli geçim kaynağı olan çay tarımının geleceği için ciddi endişeleri beraberinde getiriyor.

2026 Yaş Çay Sezonu Ücretleri ve Sahadaki Gerçekler

Karadeniz Bölgesi Ziraat Odaları, 2026 yılı yaş çay sezonu için ortak bir karar alarak, günlük işçi yevmiyesini 3.000 TL, kilogram başına yaş çay toplama ücretini ise 10 TL olarak belirledi. Rize Ziraat Odası Başkanı Bünyamin Arslan, bu kararın bilimsel maliyet analizleri ve saha gerçekleri doğrultusunda, hem üreticinin hem de işçinin hakkını korumak amacıyla alındığını açıkladı. Ancak bu tavsiye niteliğindeki fiyatlar, özellikle özel sektörün çay alım fiyatlarında yaşanan dalgalanmalar ve aracıların (simsarlar) devreye girmesiyle birlikte sahada uygulanmakta zorlanıyor.

💡 Önemli Not: Rize Ziraat Odası Başkanı Bünyamin Arslan'ın açıklamasına göre, 2026 yılı yaş çay dönemi için kilogram karşılığı toplama ücreti 10 TL, günlük yevmiye bedeli ise 3.000 TL olarak belirlenmiştir. Bu fiyatların üzerinde manipülatif uygulamalarla piyasayı bozmanın Karadeniz çayına ihanet olduğu vurgulanmıştır.

Üreticinin Çıkmazı: Düşük Alım, Yüksek İşçilik Maliyeti

Sorunun temelinde, ÇAYKUR tarafından 35 TL olarak açıklanan yaş çay taban fiyatına rağmen, özel sektörün zaman zaman bu fiyatın altında alımlar yapması yatıyor. Üreticiler, çaylarını düşük fiyattan satmak zorunda kalırken, ton başına çay toplayan işçilere ödenen ücretler 10.000 TL'nin altına düşmüyor. Bu durum, tüm masraf, risk, budama, gübreleme ve ot temizliği gibi maliyetlerin üreticinin sırtında olmasına rağmen, hasat gelirinin büyük bir kısmının işçilik ücretlerine gitmesi anlamına geliyor. Bünyamin Arslan, bu durumu “üreticinin iktisadi ölümü” olarak nitelendirerek, adil bir dağılımın sağlanması gerektiğini belirtiyor.

İlçeler Arası Farklılıklar ve Manipülasyon İddiaları

Yaş çay işçilik bedellerindeki farklılıklar sadece tavsiye edilen fiyatlar ile saha arasındaki uçurumla sınırlı kalmıyor; ilçelere göre de değişkenlik gösteriyor. Bu durum, bazı bölgelerde işçi bulmayı zorlaştırırken, başka bölgelerde ise işçilik maliyetlerini daha da artırıyor. Sosyal medya üzerinden yapılan manipülatif paylaşımların ve bazı aracıların fahiş fiyat dayatmalarının piyasadaki kargaşayı körüklediği iddia ediliyor. Ziraat Odaları, bu tür manipülasyonlara boyun eğmeyerek, ortak standarda uyulması çağrısında bulunuyor.

Yetkililerden Beklentiler ve Çözüm Arayışları

Rize Ziraat Odası Başkanı Arslan, fahiş fiyatlarla piyasayı bozanlara karşı hem kolluk kuvvetlerinin hem de bölgedeki kaymakamlıkların ve valiliklerin gerekli yaptırımları uygulamasını talep etti. Üreticilerin iktisadi varlığını korumak ve Karadeniz çayının küresel rekabet gücünü sürdürmek adına tüm köy muhtarlıkları ve üreticilerin bu ortak fiyata harfiyen uyması gerektiğinin altı çiziliyor. Bu sorunun çözümü, Rize ve genel olarak Karadeniz'deki çay sektörünün sürdürülebilirliği ve bölgesel kalkınma için hayati önem taşıyor.