Rize'nin Yeşil Cenneti Maden Ruhsatları Kıskacında: Yüzde 82'si Tehdit Altında!

Doğu Karadeniz'in yeşil incisi Rize, önemli bir çevresel ve ekonomik tehditle karşı karşıya. Maden yüksek mühendisi Nihat Ataman'ın açıkladığı ve Harita Genel Müdürlüğü (MAPEG) verileriyle desteklenen bilgilere göre, Rize ilinin yüzölçümünün yüzde 82'si maden ruhsatları kapsamında bulunuyor. Bu durum, 229 adet IV. Grup maden ruhsatının, kentin doğal yapısının büyük bir bölümünü kapsadığını ortaya koyuyor ve bölgenin geleceği hakkında ciddi endişelere yol açıyor.

Rize'nin Doğal Dokusunda Büyük Risk

Maden ruhsatları, Rize'nin coğrafi yapısının önemli elementlerini doğrudan etkiliyor. Araştırmalara göre, ildeki orman alanlarının yüzde 82'si, orman içi açıklıkların yüzde 96'sı, tarım alanlarının yüzde 77'si (çay ve fındık bahçeleri dahil), meraların yüzde 47'si ve iskan alanlarının yüzde 69'u maden ruhsat sahalarına dahil durumda. Rize'nin 12 ilçesinin altısında ise IV. Grup maden ruhsatlılık oranı yüzde 80'in üzerine çıkıyor. Bu rakamlar, Rize'nin endemik bitki örtüsünden su kaynaklarına, tarımsal faaliyetlerden günlük yaşama kadar pek çok alanda potansiyel bir dönüşüm ve tahribat riskine işaret ediyor.

💡 Önemli Not: Maden yüksek mühendisi Nihat Ataman, her maden ruhsatının anında madencilik faaliyeti anlamına gelmediğini belirtse de, bu kadar geniş bir alanın ruhsatlandırılmasının ormanlar, tarım alanları ve yaşam alanları üzerinde ciddi bir tehdit oluşturduğunu vurguluyor. Milli parkların yüzde 9 gibi daha düşük bir ruhsat oranına sahip olması, yasal korumanın önemini gözler önüne sererken, diğer korunan doğa alanlarının büyük ölçüde ruhsat kapsamına girmesi dikkat çekiyor.

Çayeli'nde Yeni Projeler, Halktan Büyük Tepki

Bu genel tablonun en somut yansımalarından biri, Rize'nin Çayeli ilçesinde yaşanıyor. Çalık ve Cengiz Holding ile bağlantılı şirketler tarafından yürütülmesi planlanan ve 24 köyü doğrudan etkileyeceği belirtilen yeni madencilik projeleri, bölge halkını ve çevre örgütlerini 'Ayağa Kalk Rize' sloganıyla harekete geçirdi. Yöredeki aktivistler, madencilik faaliyetleri sonucunda ortaya çıkacak kimyasal atıklar ve ağır metallerin dere yatakları aracılığıyla Karadeniz'e akma riskine dikkat çekiyor.

Bu durumun deniz ekosistemini, balıkçılığı, Karadeniz'in can damarı olan çay üretimini, diğer tarım faaliyetlerini ve insan sağlığını tehdit ettiği belirtiliyor. Özellikle kanser gibi ciddi hastalıkların artış riski, yöre halkının en büyük endişelerinden biri. Çayeli'nde halihazırda 1994'ten beri faaliyette olan ve rezervlerinin 4 yıl içinde tükeneceği tahmin edilen Çayeli Bakır İşletmeleri'nin yanı sıra, yeni ve daha geniş kapsamlı projelerin gündeme gelmesi, bölgedeki hassas çevresel dengenin bozulmasına neden olabilir.

Karadeniz Genelinde Maden Tehdidi ve Yerel Direniş

Rize'deki maden ruhsatlandırma sorunu, aslında tüm Karadeniz Bölgesi'ni kapsayan daha geniş bir tablonun parçası. Ordu'nun yüzde 72'si, Giresun'un yüzde 85'i, Trabzon'un yüzde 77'si, Gümüşhane'nin yüzde 93'ü ve Artvin'in yüzde 71'i de benzer şekilde maden ruhsatları altında bulunuyor. Bu bölgesel tehdide karşı, yöre halkı ve çeşitli sivil toplum kuruluşları mücadelelerini sürdürüyor. Karıncalar Karadeniz Dayanışması Grubu tarafından 12 Temmuz Pazar günü Çayeli Muhtarlar Derneği'nde 'Madencilik ve Yaşam Alanları' konulu bir panel düzenleneceği açıklandı. Bu tür etkinlikler, kamuoyunun dikkatini çekerek yetkililerin çevresel etkileri göz ardı etmeden, sürdürülebilir kalkınma modellerini benimsemesi yönünde baskı oluşturmayı hedefliyor.

Rize ve Karadeniz'deki Maden Ruhsatlarının Kapsamı

Kaynak: Maden yüksek mühendisi Nihat Ataman'ın sunumu ve MAPEG verileri.