Rize İhracatında Şok Düşüş: Bölgesel Rekorlara Rağmen Yüzde 5 Geriledi!
Özet / Öne Çıkanlar
Doğu Karadeniz Bölgesi'nin ihracatta rekor artışlar kaydettiği 2026 yılının ilk 10 ayında, Rize ihracatı geçen yıla göre yüzde 5'lik bir düşüşle 153 milyon 516 bin dolarda kaldı. Bu durum, bölge ekonomisinde dikkat çeken bir tezat oluşturdu.
2026 yılının ilk 10 aylık dönemine ait dış ticaret verileri, Doğu Karadeniz Bölgesi için genel bir ihracat coşkusu yaşanırken, Rize özelinde endişe verici bir tablo ortaya koydu. Trabzon, Gümüşhane ve Artvin gibi komşu iller rekor artışlarla dikkat çekerken, Rize'nin ihracatı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 5 oranında düşüş kaydetti. Bu durum, yerel ekonominin dinamikleri ve geleceği hakkında önemli soruları gündeme getirdi.
Doğu Karadeniz Yükselirken Rize Neden Kaybetti?
Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği (DKİB) Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk İskender tarafından açıklanan verilere göre, bölge illerinin ocak-ekim 2026 dönemi toplam ihracatı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 24'lük devasa bir artışla 1 milyar 504 milyon dolara ulaştı. Bu başarıda Trabzon'un 1 milyar 146 milyon 171 bin dolarla yüzde 26'lık artışı, Gümüşhane'nin 132 milyon 449 bin dolarla yüzde 60'lık artışı ve Artvin'in 72 milyon 527 bin dolarla yüzde 24'lük artışı önemli rol oynadı.
💡 Önemli Not: Bölgesel ihracatta fındık 720 milyon 863 bin dolarla liderliğini sürdürürken, su ürünleri ve hayvancılık mamulleri 221 milyon 298 bin dolarla, maden ve metaller ise 213 milyon 922 bin dolarla öne çıkan diğer ürünler oldu.
Ancak bu genel yükseliş trendinin aksine Rize, 2026 yılının ilk 10 ayında sadece 153 milyon 516 bin dolarlık ihracat gerçekleştirebildi ve bu rakam, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 5'lik bir gerilemeyi temsil ediyor. Bu düşüş, özellikle çay ve kivi gibi Rize'nin sembol ürünlerindeki ihracat potansiyeli düşünüldüğünde daha da dikkat çekici hale geliyor.
Rize'nin İhracat Dinamikleri: Çaydaki Başarıya Rağmen Genel Düşüş
Rize, dünya çay pazarında önemli bir yere sahip olan Türk çayının lokomotif illerinden biri. 2026 yılının ilk 9 ayında Türkiye genelindeki çay ihracatından elde edilen 25 milyon doların yüzde 37'sini Rize tek başına karşılayarak 9 milyon 205 bin 793 dolarlık bir gelir sağladı. Rize'den 25 ülkeye, başta Belçika olmak üzere toplam 1.820 ton çay ihraç edildi. Ayrıca, organik kivi yetiştiriciliği de Rize'de hızla gelişen ve ihracat potansiyeli taşıyan bir diğer önemli sektör olarak belirtiliyor.
Çay sektöründeki bu olumlu tabloya rağmen Rize'nin genel ihracatında yaşanan yüzde 5'lik düşüş, diğer sektörlerde veya genel ekonomik koşullarda yaşanan olumsuzluklara işaret edebilir. İhracatçı firmaların finansmana erişim, kur baskısı veya uluslararası pazarlardaki rekabet gücü gibi genel sorunlar, bu düşüşün arkasındaki nedenler arasında gösterilebilir.
Tablo: Doğu Karadeniz İlleri İhracat Performansı (Ocak-Ekim 2026)
| İl | İhracat Değeri (USD) | Yıllık Değişim Oranı |
|---|---|---|
| Trabzon | 1.146.171.000 | +%26 |
| Rize | 153.516.000 | -%5 |
| Gümüşhane | 132.449.000 | +%60 |
| Artvin | 72.527.000 | +%24 |
| Doğu Karadeniz Toplamı | 1.504.000.000 | +%24 |
Rize'nin ihracatında yaşanan bu gerileme, yerel üreticileri, esnafı ve genel olarak Rize ekonomisini olumsuz etkileyebilecek bir durum olarak değerlendiriliyor. Yetkililerin, bu düşüşün nedenlerini detaylı bir şekilde araştırması ve Rize'nin ihracat potansiyelini yeniden canlandıracak stratejiler geliştirmesi büyük önem taşıyor. Özellikle çay ve kivi gibi katma değeri yüksek ürünlerdeki ihracatın artırılmasına yönelik desteklerin ve yeni pazar arayışlarının hızlandırılması gerektiği vurgulanıyor.
